kubistische kiosk praag

Kubistische kiosk: kunst of kitsch?

Wanneer je een tramkaartje, een tijdschrift, een krant of een flesje fris wilde kopen, ging je naar de kiosk aan de rand van het Vrchlickeho Sady, het park voor de hoofdingang van Hlavni Nadrazi (Centraal Station) maar dat is lang geleden. Forenzen haastten zich van Hlavni Nadrazi, het Praagse centraal station, naar hun werk. Ze kochten snel een krantje bij de kiosk. Toeristen haalden er een tramkaart en misschien een blikje Cola. Maar bijna niemand bestede aandacht aan deze zeer speciale kiosk. Dat is jammer, want dit bouwwerkje is een architectonisch monument ontworpen rond 1920 en een prachtig voorbeeld van rondo-kubisme. De kiosk was daarna een tijdje in gebruik als geldwisselkantoortje en is nu gesloten.

Waarom naar een gesloten kiosk gaan?

Deze kiosk is niet zomaar een kiosk maar een architectonisch monumentje in kubistiche stijl onworpen rond 1920. Het kubisme was een stijl uit de beginjaren van de twintigste eeuw die in Praag navolging genoot. Maar bijna niemand besteedde aandacht aan dit zeer speciale bouwwerkje. Geheel ten onrechte want het is een prachtvoorbeeld van rondo-kubisme.

Op de monumentenlijst

In 1981 was het gebouwtje zo vervallen dat het stadsbestuur het wilde afbreken. Architectuurkenners pleitten ervoor om deze zeer speciale kiosk op de monumentenlijst te zetten. Ze gebruikten als argument dat het gebouwtje het werk moest zijn van ofwel Josef Gocar – de architect van het kubistische huis de Zwarte Madonna – of Jan Pavel – de ontwerper van Palac Adria aan de Narodni straat – twee vooraanstaande Tsjechische architecten die veel kubistische gebouwen op hun naam hebben staan.

Hans en Grietje huisje

Dat was een slimme zet. De kiosk werd opgeknapt. Deskundigen van vandaag twijfelen eraan of dit gebouwtje van een van de twee architecten is. Zij zijn van mening dat de namen Gocar en Pavel werden gebruikt om het bouwwerkje te behouden. Wie de architect was, is onbelangrijk. Een feit is dat de kiosk een prachtig voorbeeld is van de rondo-kubisme stijl. De bogen en pilaren zijn sierlijk. De roestbruine panelen versierd met typisch rond patroon (vandaar de term rondo-kubisme) geven de kiosk een vrolijk aanzicht, maar doen ook een beetje denken aan een Hans en Grietje-huisje. Dat de renovatie CKZ 165,000 (€ 7000) heeft gekost, is iedereen al lang vergeten.

Adres

Aan de noordzijde van Vrchlickeho Sady, het park voor de hoofdingang van Hlavni Nadrazi (Centraal Station), op de hoek van de Opletalova en Bolzanova straat.

Onderstaande foto toont Palac Adria aan de Narodni straat op de hoek van de Jungmanova straat. Ook een voorbeeld van rondo-kubisme stijl.